Kararsız sistem

Tek eşik neden yetmez — bir mühendislik hatası yap, sonra düzelt

Önce hatayı yaşa

Görev 2'nin kodu duruyor. Şimdi sırayla şu sayıları gir:

599   ->  iyi
601   ->  SUSUZ
600   ->  iyi
602   ->  SUSUZ
598   ->  iyi

Gördün mü? Sayılar eşiğin etrafında dolaşırken karar her seferinde değişiyor.

Şimdi bunun gerçekte ne demek olduğunu düşün. Toprak tam eşiğin sınırında. Sensör doğal olarak biraz oynuyor — 599, 601, 600, 602. Sistem her ölçümde fikir değiştiriyor.

Bu bir sulama sistemiyse pompa saniyede bir açılıp kapanıyor. Bir kilitse servo titriyor. Bir termostatsa kombi durmadan yanıp sönüyor.

Buna kararsızlık deniyor ve ölçüm yapan her sistemin baş belasıdır.

Buzdolabının neden sürekli çalışmadığını hiç düşündün mü? İçerisi 4 dereceye gelince durur, 6 dereceye çıkana kadar beklemez — 4'te durur, 7'ye çıkınca çalışır. Arada üç derecelik bir boşluk bırakır. Tam olarak bu görevde yapacağın şey.

Çözüm: bir eşik değil, iki eşik

Tek çizgi yerine bir bant kullanacaksın:

• Değer 600'ün üstüne çıkarsa → susuz say
• Değer 450'nin altına inerse → susuz sayma
• Arada kalırsa hiçbir şey değiştirme — en son ne dediysen o kalsın

Aradaki 150 birimlik boşluk, sensörün doğal oynamasını yutuyor. Buna histerezis deniyor.

bool — iki değerli değişken

Sistemin kararını bir yerde tutman lazım. Bunun için int gerekmiyor, sadece iki hal var: susuz ya da değil.

bool susuzMu = false;

bool sadece true (doğru) ya da false (yanlış) tutar. Adını soru gibi koymak iyi bir alışkanlık: susuzMu, kilitAcik, kapiKapali — okuduğunda cevabı belli oluyor.

Kod

const int SUSUZ_ESIGI = 600;   // bunun ÜSTÜNE çıkarsa: susuz
const int DOYDU_ESIGI = 450;   // bunun ALTINA inerse: doydu

bool susuzMu = false;

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  Serial.println("Toprak degeri gir (0-1023):");
}

void loop() {
  if (Serial.available() > 0) {
    int deger = Serial.parseInt();
    while (Serial.available()) Serial.read();

    // ŞİMDİ SEN YAZ:
    // deger SUSUZ_ESIGI'nin ustundeyse susuzMu = true
    // deger DOYDU_ESIGI'nin altindaysa susuzMu = false
    // Arada kalirsa hicbir sey yapma.

    Serial.print(deger);
    Serial.println(susuzMu ? "  ->  SUSUZ" : "  ->  iyi");
  }
}

Son satırdaki ? ve : garip görünüyor olabilir. Kısa bir if yazma biçimi: şart doğruysa soldakini, değilse sağdakini kullan. İstersen normal if'le de yazabilirsin, aynı şey.

Şimdi sen yaz

if (deger > SUSUZ_ESIGI) {
  susuzMu = true;
}
if (deger < DOYDU_ESIGI) {
  susuzMu = false;
}

const int SUSUZ_ESIGI = 600;   // kendi sayın
const int DOYDU_ESIGI = 450;   // kendi sayın

bool susuzMu = false;

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  Serial.println("Toprak degeri gir (0-1023):");
}

void loop() {
  if (Serial.available() > 0) {
    int deger = Serial.parseInt();
    while (Serial.available()) Serial.read();

    if (deger > SUSUZ_ESIGI) {
      susuzMu = true;
    }
    if (deger < DOYDU_ESIGI) {
      susuzMu = false;
    }

    Serial.print(deger);
    Serial.println(susuzMu ? "  ->  SUSUZ" : "  ->  iyi");
  }
}

599   ->  iyi
601   ->  SUSUZ
600   ->  SUSUZ     ← degismedi!
598   ->  SUSUZ     ← hala degismedi
440   ->  iyi       ← ancak burada dondu

Olmadıysa

Kendini test et

Soru: İki eşik arasını 150 yerine 5 yapsan ne olur? Ya 900 yapsan?